Historia, tradycje i początki Hufca ZHP Łódź-Górna to kilkadziesiąt lat działania kolejnych harcerskich pokoleń. Na obecny Hufiec Łódź-Górna składają się dzieje: Hufców Harcerek Łódź-Chojny i Hufca Harcerzy Łódź-Chojny, Hufców Harcerek Ruda Pabianicka i Harcerzy Ruda Pabianicka oraz późniejszego Hufca Łódź-Górna.
Początki naszych korzeni sięgają 1911 roku, kiedy w kursie instruktorskim dla skautów zorganizowanym przez towarzystwo gimnastyczne „Sokół” uczestniczył niejaki Pan Antoni Lindner. Kurs odbył się w Skolem (w Galicji).
Tak ze Skolem przywieźliśmy harcerstwo do Łodzi – do Rudy – to się wówczas Skaut nazywało.
– wspominał Pan Antoni Lindner podczas spotkania w łódzkim tramwaju z druhem Stanisławem Zachmaczem. Harcerstwo w Rudzie Pabianickiej wiąże się nierozerwalnie z historią 1 Łódzkiej Drużyny Harcerskiej im. Tadeusza Kościuszki, gdy Ruda nazywała się: Dobra-Ruda Pabianicka. Przytoczona historia znajduje się w kronice 1 ŁDH i została spisana przez drużynowego – Stanisława Zachmacza. Druh drużynowy powyższy zapis wyeksponował specjalną ramką, gdyż uznał to za niezwykle ważne.
Powstają zalążki harcerstwa w Rudzie Pabianickiej. Na przełomie lat 1917-1918 powstaje pierwsza drużyna harcerska, której patronem wybrano Tadeusza Kościuszkę. Pierwszym drużynowym drużyny został dh Artur Bolman.
Powstaje pierwsza drużyna żeńska im. Emilii Plater. Założycielką drużyny była L. Andrzejczak.
Drużynowym 1 Drużyny Męskiej zostaje Jan Michalski, a przybocznymi: Stanisław Garlicki i Czesław Lis. Po niedługim czasie drużynę przejmuje Stanisław Garlicki.
Drużynę żeńską objęła druhna Ludomira Sadowska, po wyjściu za mąż nosiła nazwisko Garlicka. Przyboczną jest dh. Z. Klaczyńska. Drużyna bierze udział w zlocie Komendy Łódzkiej Harcerek w Parku 3-go Maja.
Drużynowym drużyny męskiej im. T. Kościuszki zostaje dh Stanisław Zakrzewski. Pracował nieprzerwanie do 1948 roku. W okresie okupacji hitlerowskiej był drużynowym drużyny Szarych Szeregów. W okresie międzywojennym był jedynym w Rudzie instruktorem mianowanym w stopniu podharcmistrza. Następuje rozwiązanie drużyny i zorganizowanie nowej.
W tym samym roku w Zlocie Narodowym Harcerek w Świdrze (3-10 lipca) bierze udział delegacja drużyny im. Emilii Plater oraz zostaje zorganizowany obóz harcerek w Mokrej.
1 Drużyna Męska, otrzymuje przydział do hufca w Pabianicach. Drużyna im. T. Kościuszki znana była z dobrej roboty. Świadectwem tego było urządzenie przez Komendę Chorągwi w izbie drużyny trzydniowego kursu dla komendantów obozów i kolonii. Komendantem kursu był hm. Bolesław Papuziński, a oboźnym hm. Mieczysław Łętowski, późniejszy Komendant Chorągwi Łódzkiej.
1 Drużyna Męska zostaje ponownie przeniesiona do hufca w Łodzi.
Z Jednodniówki Łódzkiego Oddziału ZHP „Radość życia” (wydanie czerwcowe):
Na terenie Rudy Pabjanickiej istnieją dwie drużyny: żeńska im. Emilji Platerówny od 1922 r., męska – im. Tadeusza Kościuszki od 1917 r. Drużyny posiadają wspólną izbę, bibljotekę i orkiestrę. Żywotność drużyn przejawia się między innemi w organizowaniu przedstawień, akademij, i tp. Drużynę żeńską prowadzi d-hna Sadowska, męską – d-h Zakrzewski. Opiekę nad obu drużynami sprawuje K. P. H.
Powstaje 14 Łódzka Drużyna Harcerska, której drużynowym został dh J. Cyganowski.
Powstają dwie gromady Wilczków. Na mundurach nosili zamiast krzyża harcerskiego głowę wilka. Drużynowym (wodzem) zostaje dh Tuzinkiewicz. Ruch zuchowy jeszcze wtedy nie istniał.
Drużynę męską przejmują dh dh. Marian Michalski i Józef Gralewski. Następuje okres ożywionej działalności ruchu harcerskiego.
Z drużyny męskiej wyodrębnia się Krąg Starszoharcerski „Pionierzy”.
Do kręgu starszoharcerskiego wstępują pełnoletnie harcerki na czele z dh. Zofią Lisową.
Przy Szkole nr 2 powstaje drużyna im. Andrzeja Małkowskiego. Drużynowym zostaje dh Stanisław Zakrzewski, od którego przejmuje ją dh Stanisław Zachmacz.
Powstaje przy szkole nr 1, przy ul. Rudzkiej, następna – 3 Drużyna Harcerzy im. J. Sobieskiego. W tej samej szkole powstaje 2 Drużyna Harcerek im. Królowej Jadwigi. Drużynową zostaje dh Helena Wielińska-Lewandowska.
Drużyny Rudzkie wchodzą w skład Hufca Łódź-Południe, hufcowym jest hm. Mieczysław Łętowski.
Powstają pierwsze gromady zuchowe:
Namiestnikiem zuchowym w Rudzie Pabianickiej zostaje dh Marian Pilarski. Powstaje Komenda Ośrodka „Ruda”, której komendantem zostaje dh Stanisław Zakrzewski.
Drużyna im. Jana Sobieskiego organizuje obóz na Pilicą. W maju zastęp tej drużyny bierze udział w pogrzebie Marszałka Józefa Piłsudskiego. Delegacja harcerzy z Rudy Pabianickiej bierze udział w Zlocie ZHP w Spale. W Zlocie uczestniczy też 14 ŁDH.
W dniu 20 marca zostaje zarejestrowana przez Naczelnictwo Harcerzy drużyna im. A. Małkowskiego, a w dniu 1 grudnia drużyna im. J. Sobieskiego. Na zorganizowany przez Komendę Chorągwi Łódzkiej kurs drużynowych w Studziennej koło Augustowa z terenu Rudy Pabianickiej wyjeżdżają przedstawiciele wszystkich drużyn.
Drużynowym 1 Drużyny im. T. Kościuszki zostaje dh Jan Widra. Harcerstwo w Rudzie otrzymuje własny proporzec wyhaftowany przez dh. Zbrojerską.
W lasach koło Głowna zostaje zorganizowany dla harcerzy z drużyn im. T. Kościuszki i im. J. Sobieskiego obóz harcerski pod namiotami. Drużyna im. A. Małkowskiego organizuje obóz w Studziennej koło Augustowa. Następuje dalszy wzrost liczby członków związku.
Do roku 1939 w Rudzie Pabianickiej pracowały:
W sierpniu powstaje pogotowie harcerskie, którego komendantem zostaje dh Stanisław Zakrzewski. Drużynom wyznacza się tereny, na których pełnią dyżury. W ramach działalności pogotowia wojennego, organizuje się harcerski pluton wartowniczy, który strzeże urzędu pocztowego oraz mostów na ulicy Pabianickiej, na Rokiciu, w Chocianowicach i przy Kolei Obwodowej.
Starsi harcerze zostają przeszkoleni w zakresie posługiwania się bronią krótką oraz w sposobach przekazywania raportów. Ostatnie zbiórki drużyn odbywają się 3 września. Dyżury w wyznaczonych miejscach są pełnione do 5 września. Starsi harcerze w małych grupach wymaszerowują do Warszawy. Nie wszyscy jednak docierają na miejsce. I tak np. z 6-osobowej grupy 1 Drużyny im. T. Kościuszki dotarło czterech harcerzy: Jan Widra, Zygmunt Śliwiński, Jerzy Zawadzki i Henryk Weterle. W dniu 7 września grupa ta zgłasza się w Domu Harcerza w Warszawie, gdzie otrzymuje przydział do jednostek obrony stolicy. Działają tam do kapitulacji stolicy. W czasie działań ranny zostaje dh Henryk Weterle. Pozostała trójka wraca do Łodzi. Następują liczne aresztowania młodzieży harcerskiej. Wybuch wojny zastaje harcerzy z Rudy przygotowanych do pełnienia obowiązków, jakie postawiły przed nimi władze ZHP.
Zostaje zorganizowana drużyna starszoharcerska (wywiadowcza), która liczy sześć trójek. Zadaniem drużyny jest prowadzenie wywiadów, szczególnie na lotnisku Lublinek oraz w zakładach pracy na terenie Rudy. Oprócz tego członkowie drużyny obserwują ruchy wojsk okupanta, ruch pociągów i samochodów. Następują liczne aresztowania młodzieży harcerskiej, która następnie jest wysyłana do obozów koncentracyjnych, m. in. do Dachau.
Na przełomie lutego i marca 1945 r. została zorganizowana 1 Drużyna Harcerzy im. B. Krzywoustego. Drużyna należała do Hufca Łódź-Powiat. Organizował ją jej drużynowy dh Zdzisław Przanowski. Do drużyny należało około 120 harcerzy.
Na kursie drużynowych w Grotnikach, zorganizowanym przez Komendę Chorągwi Łódzkiej, przeszkolono dwóch drużynowych.
Powstają drużyny przy innych szkołach. Do stycznia 1946 roku wszystkie szkoły posiadały zorganizowane drużyny męskie. Przy drużynach powstawały gromady zuchowe. Organizują się Koła Przyjaciół Harcerstwa. Odbywa się spotkanie harcerek i harcerzy z Rudy Pabianickiej, którego celem było utworzenie na terenie Rudy Pabianickiej Komend Hufców Harcerek i Harcerzy.
Powstaje Hufiec Męski Ruda Pabianicka.
Początkowo działało na terenie Rudy siedem drużyn. W 1946 roku do hufca zostają włączone trzy drużyny z Chojen-Zatorza. W miarę organizacji nowych szkół, powstają nowe drużyny – do liczby 14. Łącznie w drużynach harcerskich i zuchowych w roku 1949/1950 było ponad 800 członków.
Zorganizowano obóz szkoleniowy – we Włodzimierzowie nad Pilicą. W obozie wzięło udział około 100 osób. Na kurs podharcmistrzowski organizowany przez Główną Kwaterę ZHP nad Turawą koło Opola wyjechali: Jan Próchnicki, Stanisław Zachmacz, Stanisław Ojrzanowski, Stefan Weyman, Zdzisław Przanowski. Wszyscy kurs ukończyli i otrzymali stopień instruktorski podharcmistrza. Drużynowym na tym kursie był Komendant Hufca Ruda Pabianicka – hm. Teodor Gajewski.
Koło Przyjaciół Harcerstwa działające przy drużynach żeńskiej i męskiej w szkole w Chocianowicach ufundowało sztandar, który poświęcono i wręczono w dniu święta patrona harcerstwa.
Zgrupowanie obozów, w skład którego wchodziły:
Terenem zabaw i podchodów była Rudzka Góra, tereny w okolicach tzw. Czarnej Drogi w Rudzie i tereny wokół lotniska na Lublinku. Poszczególne drużyny lub cały hufiec organizowały ogniska dla ludności. Zwyczajem wszystkich drużyn było organizowanie biwaków w Lesie Tuszyńskim (Modlica, Poddębina).
Pierwsza drużyna harcerek pracuje od 23 kwietnia 1945 roku. W drużynie były 54 harcerki, w tym 15 zuchów. W I kwartale 1946 roku powstaje hufiec żeński, którego komendantką zostaje dh. Zofia Lisowa.
Według stanu na 15 stycznia 1946 roku w hufcu działa siedem drużyn, skupiających 257 harcerek:
Hufcową zostaje druhna L. Woźnicka. Po wakacjach pełniącą obowiązki hufcowej jest dh. Kazimiera Malisiewicz. Spis za rok 1947/48 wykazał: osiem drużyn liczących 276 harcerek i osiem drużyn zuchowych liczących 152 zuchów. Zostały również zorganizowane zastępy drużynowych i przybocznych.
W dniach od 1 do 20 lipca 1947 roku hufiec zorganizował obóz wypoczynkowo-szkoleniowy w Somoninie w Szwajcarii Kaszubskiej.
Zorganizowano w Sarbinowie nad morzem obóz szkoleniowo – wypoczynkowy.
Łącznie w drużynach harcerskich i zuchowych było 480 dziewcząt.
W dniu 23 kwietnia 1949 roku następuje połączenie hufca żeńskiego z hufcem męskim – powstaje Hufiec Ruda Pabianicka.
W dniu 23 kwietnia 1949 roku w związku z połączeniem hufców żeńskiego i męskiego, powołano komendę hufca. Komendantem hufca został hm. Teodor Gajewski.
Komenda hufca przygotowuje letnią akcję obozową na lipiec 1949 roku nad Jeziorem Krzywym w Dojtkach koło Olsztyna. Przed obozem zostaje odwołany z funkcji komendanta hufca dh hm. Teodor Gajewski i zostaje rozwiązana komenda hufca.
W listopadzie 1949 roku komenda chorągwi powołuje na komendanta hufca dh. phm. Zdzisława Przanowskiego.
Nowa komenda przygotowuje i organizuje w lipcu 1950 roku ostatni obóz harcerski przed rozwiązaniem ZHP, które nastąpiło również w lipcu 1950 roku. Zgrupowanie składało się z dwóch obozów: męskiego w Resku pod namiotami i w szkole dla około 150 uczestników oraz żeńskiego w Płotach dla około 100 uczestniczek. Komendantem zgrupowania został dh phm. Zdzisław Przanowski.
Po zakończeniu oraz rozliczeniu akcji obozowej i rozpoczęciu roku harcerskiego w listopadzie 1950 roku zostaje rozwiązana komenda hufca. W stosunku do członków rozwiązanej komendy stosowane były represje przez UB łącznie z aresztowaniami. W 1950 roku zlikwidowano ZHP.
Powstaje Organizacja Harcerska (OH) w miejsce zlikwidowanego ZHP.
W dniach 8-10 grudnia 1956 roku zwołano do Łodzi Krajowy Zjazd Działaczy Harcerskich, na którym postanowiono reaktywować ZHP. Przywrócono też organizacyjne odznaki – krzyż i lilijkę oraz mundury. Hymnem ZHP znów stała się i jest po dziś dzień stara pieśń „Wszystko, co nasze…”. Powołano Naczelną Radę Harcerską, na czele której stanął dh A. Kamiński „Kamyk”. Naczelnikiem ZHP została dh. Zofia Zakrzewska.
Do pracy w ZHP wróciło wielu dawnych działaczy, powstawały chorągwie i hufce, odżyły tradycyjne drużyny, harcerstwo wróciło do zarzuconych metod i form pracy harcerskiej. Reaktywowane harcerstwa miało być organizacją aktywną, oddziałującą na środowisko, w której praca wychowawcza tętnić będzie życiem społecznym. W drużynach harcerskich młodzież organizowała wiele imprez i brała udział w akcjach Komendy Hufców Łódź-Ruda, Łódź-Chojny i Łódź-Górna.
Nastąpiło przekazania agend Komendy Hufca Łódź-Ruda przez byłego komendanta hufca Organizacji Harcerskiej Józefa Kuligowskiego dh. hm. Jerzemu Nowakowskiemu. Przekazano 35 drużyn męskich i żeńskich w większości bez obsady kadrowej. Komenda chorągwi ustaliła numerację drużyn dla jedenastu drużyn męskich i jedenastu drużyn żeńskich. W grudniu w hufcu zorganizowano drużynę drużynowych. Celem istnienia drużyny było śródroczne kształcenie drużynowych.
Od 16 września 1958 roku zaczyna pracować powołana przez komendę chorągwi nowa komenda hufca.
Komendantem Hufca Łódź-Górna zostaje mianowany phm. Zdzisław Majda. Zostaje otwarty ośrodek szkoleniowy dla drużynowych i przybocznych przy komendzie hufca.
W kwietniu nastąpiło połączenie hufców żeńskiego i męskiego.Na pierwszej odprawie połączonych hufców dokonano wyboru nowej komendy Hufca Łódź-Górna w składzie:
Duża liczba szkól na terenie dzielnicy, a tym samym duża liczba szczepów i drużyn, wymagały powstania ogniwa pośredniego pomiędzy komendą hufca a szczepami. W tym celu powołano ośrodki inicjatyw grupujące szkoły znajdujące się w określonym rejonie dzielnicy.
Komendantami Ośrodków zostali:
W kwietniu hm. Zdzisław Przanowski oraz hm. Jan Kurzawiński z Hufca Łódź-Widzew wyjechali na kwatermistrzostwo do powiatu Sławno w celu wybrania miejsca na obozy dla hufców. Dzięki przychylnemu stanowisku władz terenowych, wybrano tereny położone w Jarosławcu i Rusinowie. Z terenów tych hufce korzystają do dziś.
Hufiec brał udział w zlocie zorganizowanym przez komendę chorągwi we wrześniu na Zdrowiu. Gośćmi zlotu byli przedstawiciele najwyższych władz państwowych i naczelnik ZHP hm. Wiktor Kinecki.
15 października komenda hufca otrzymała nowy lokal przy ul. Wólczańskiej 247/249.
1 grudnia powstał Zuchowy Ośrodek Metodyczny, którego celem było podniesienie poziomu pracy drużyn zuchowych i Kręgu Rady Drużynowych Zuchów.
W listopadzie z komendy hufca na własną prośbę zostają zwolnieni: dh hm. Zdzisław Przanowski i dh hm. Sławomir Jabłoński.
Do 1 marca komendantem hufca była hm. PL Stefania Szklarek.
Od 1 marca komendantem hufca została hm. Helena Rusak.
Z dniem 1 marca z komendy hufca odchodzi zastępca komendanta do spraw finansowo-gospodarczych hm. Wanda Świderek. Do komendy hufca zostaje dokooptowany hm. Henryk Małkowski. Poza tym komenda hufca pozostaje w niezmienionym składzie.
Niezależnie od działającej od 1971 roku komendy hufca powołano kierowników referatów i kierowników kręgów.
Kierownicy referatów:
Kierownicy kręgów:
Komendantem hufca do 4 listopada jest hm. Helena Rusak.
4 listopada odbywa się V Konferencja Sprawozdawczo-Wyborcza, w czasie której dokonano oceny pracy ustępujących władz hufca oraz wybrano radę hufca, która wyłoniła ze swego grona komendę hufca. Nową komendantką hufca zostaje hm. Mirosława Wróblewska-Kiełb.
Zorganizowano dwie drużyny wodne, które zrzeszały 61 harcerzy.
Komenda Hufca otrzymała w roku 1974 nowy lokal przy ul. Pabianickiej, w którym miała siedzibę do 2015 r.
Dnia 31 stycznia zwolniono z funkcji komendantki Hufca Łódź-Górna hm. Mirosławę Wróblewską-Kiełb w związku z jej przejściem do pracy w komendzie chorągwi. Komendantem hufca mianowano phm. Zdzisława Madeja. Poza tym skład komendy hufca pozostał bez zmian.
Komendantem Hufca jest do 17 grudnia hm. Zdzisław Madej.
W dniu 17 grudnia odbyła się VI Konferencja Sprawozdawczo-Wyborcza, w czasie której dokonano wyboru nowego komendanta hufca, którym zostaje phm. Piotr Kariozen.
Komendantem Hufca jest do 15 listopada hm. Piotr Kariozen.
W dniu 15 listopada VII Konferencja Sprawozdawczo-Wyborcza dokonała wyboru rady hufca, która ze swego składu wyłoniła nową komendantkę hufca. Na funkcję tą została powołana hm. Jadwiga Kaczorowska.
Komendantem Hufca jest hm. Jadwiga Kaczorowska.
W hufcu działają kręgi:
Komendantką hufca do dnia 20 października jest hm. Jadwiga Kaczorowska. Z dniem 21 października nowym komendantem zostaje dotychczasowy zastępca do spraw organizacyjnych hm. Tadeusz Koraluk.
Powołano krąg byłych instruktorów hufca. Na przewodniczącego wybrano hm. Waldemara Kuczmera.
Obowiązki komendanta hufca do czasu wyborów pełni hm. Eugeniusz Kubicki.
Dnia 6 listopada odbyła się X (ostatnia) Konferencja Sprawozdawczo-Wyborcza, na której dokonano wyboru nowego komendanta, którym został hm. Eugeniusz Kubicki.
Nastąpiła zmiana pełniącego funkcję zastępcy do spraw programowych, została nią phm. Katarzyna Jabłońska, która pełniła tę funkcję do dnia 22 czerwca. Następnie jej obowiązki przejął phm. Piotr Banasiak.
W grudniu komendantką hufca zostaje hm. Wiesława Szczawińska.
Reprezentacja hufca wzięła udział w Jamboree w Danii. Komendantem reprezentacji został pwd. Krzysztof Derejski.
17 stycznia 1996 r. została podjęta decyzja o powrocie ZHP do Światowej Organizacji Ruchu Skautowego.
7 marca Biuro Światowe WAGGGS poinformowało ZHP o ponownym przyjęciu do Światowego Stowarzyszenia Przewodniczek i Skautek. Te dwa ważne wydarzenia pozwoliły naszemu związkowi powrócić do światowego skautingu, w którym przed laty byliśmy.
Zorganizowano Rajd po Jurze Krakowsko-Częstochowskiej, który stał się początkiem tradycyjnych hufcowych rajdów majowych kontynuowanych do dziś.
Hufiec obchodzi rocznicę 40-lecia od chwili połączenia Hufców Żeńskiego i Męskiego oraz powstania dzielnicy Łódź-Górna. Wszyscy spotykają się na uroczystym kominku zorganizowanym w Szkole Podstawowej nr 42.
Odbył się Światowy Zlot Harcerstwa Polskiego „Gniezno 2000”, w którym uczestniczyła 40-osobowa reprezentacja naszego hufca pod przewodnictwem phm. Iwony Borczyńskiej-Balcerskiej.
Hufiec świętuje jubileusz 50-lecia istnienia.
Powstało Stowarzyszenie Instruktorów Hufca ZHP Łódź-Górna „Krąg”, na funkcję przewodniczącą została wybrana hm. Jadwiga Kaczorowska.
Odbył się Światowy Zlot Harcerstwa Polskiego „Kielce 2007”, w którym uczestniczyła reprezentacja hufca.
W listopadzie komendantką hufca zostaje hm. Natalia Patorska-Grzelewska.
W sierpniu odbył się Jubileuszowy Zlot Stulecia Harcerstwa w Krakowie, w którym uczestniczyła 40-osobowa reprezentacja pod przewodnictwem phm. Magdaleny Karp.
W listopadzie z funkcji Komendanta Hufca ustępuje hm. Natalia Patorska-Grzelewska, w związku z przejściem do pracy w Chorągwi Łódzkiej. Nową komendantką hufca zostaje wybrana hm. Magdalena Karp.
Siedziba hufca zostaje przeniesiona do budynku przy ul. Kruczkowskiego 1B (aktualnie Konspiracyjnego Wojska Polskiego 1B).
W listopadzie z funkcji komendantki hufca ustępuje hm. Magdalena Karp. Zjazd powołuje na tę funkcję hm. Anetę Czubak.
Trwa adaptacja nowego budynku hufca. Gruntowny remont obejmuje wyburzenia, nowe ścianki, podłogi, gładzie, malowanie, przygotowanie łazienki i kuchni. Budynek zaczyna tętnić życiem.
Gruntowny remont budynku zuchówki na Bazie Harcerskiej „Krańcówka” w Rusinowie (do samej konstrukcji budynku, zabezpieczenia antypożarowego, nowych ścian, podłóg, wylewek, murali i wykończenia pomieszczeń), magazynu i części łącznika.
